Làm sao để tiến bộ ở hai mảng khác nhau?

Question

Anh hãy cho em biết, làm sao để duy trì được sự tiến bộ ở 2 bộ môn khác nhau. Ví dụ, mỗi ngày, anh vừa muốn chơi ukulele giỏi, vừa muốn viết văn hay. Hoặc là, ngày nào em cũng trăn trở, em vừa muốn code giỏi, vừa muốn học giỏi tiếng Tàu.

Answer

Chân thành cảm ơn em rất nhiều vì đã là người đầu tiên đặt câu hỏi cho anh trong mục “Hỏi tôi bất kỳ điều gì” này. Và càng tuyệt hơn khi câu hỏi của em rất hay!

Với một số người hên, họ có tình yêu lớn với một điều gì đó, và có thể dành hết thời gian cho nó. Chứ nhiều người khác, họ vướng cái “The Da Vinci curse” và lúc nào cũng có nhiều thứ mà họ muốn theo đuổi. Hoặc với nhiều người còn trẻ và tham vọng, thì họ dễ cảm thấy ngợp vì có quá nhiều thứ để học, muốn học.

Nhưng dù là lĩnh vực gì, nếu muốn tiến bộ bền vững, điều mấu chốt là phải hành-động mỗi ngày, biến nó thành 1 thói quen. Có nhiều “mẹo” để xây dựng thói quen, dài lém, em thích thì reply a sẽ viết riêng một bài. Nhưng cứ nhớ là phải rèn luyện nó mỗi-ngày, thế là được. Action. Daily.

Và anh chưa rõ vì sao em lại “trăn trở”, là vì em chưa biết nên luyện như thế nào, hay vì em thấy không đủ thời gian để học cả hai thứ? Ở đây anh đoán là em gặp vấn đề về thời gian. Vì khả năng học tập của mình là không có giới hạn. Đam mê của mình cũng không có giới hạn. Nhưng có 1 thứ ai cũng bị giới hạn lại mà không thể thay đổi được: Thời gian. Ai cũng chỉ có 24 tiếng mỗi ngày.

Thì thế này, anh nghĩ là em có đi làm full-time. Và a đoán là e chưa có gia đình. Như vậy e sẽ có ít-nhất là 3 tiếng mỗi ngày để rèn luyện bản thân + tìm bạn gái (nếu em có ít hơn 3 tiếng thì em nên kiểm tra lại, chắc chắn có nhiều việc em đang làm có thể optimize hoặc thẳng thừng loại bỏ đi được. Chẳng hạn thay vì xem JAV bản full 2 tiếng, em xem trích đoạn 15 phút thôi. Hay nếu em đang cày game mỗi ngày tiếng rưỡi, rút lại còn nửa tiếng thôi, và em còn có thể dùng nửa tiếng đó như là một phần-thưởng cho bản thân nếu hoàn thành mục tiêu trong ngày.)

Với 3 tiếng đó, em hoàn toàn có thể theo đuổi 2 chủ đề cùng 1 lúc bằng cách xây dựng 2 thói-quen:

  • Muốn giỏi code, code mỗi ngày! Và không phải là code những cái mình đã rành nát ra rồi, mà nên luôn tìm những challenge mới, thử những thứ mình chưa biết, đào sâu hơn những thứ mình đã biết, xây dựng những dự án thực tế. Chỉ cần một-hai tiếng mỗi ngày, và quan trọng là phải đều đặn. Em thích thuật toán thì có thể “chơi” hackerrank. Thích game thì tự lên kế hoạch làm game nhỏ. Thích nghiên cứu thì đọc và viết về code.
  • Muốn giỏi tiếng Tàu, em có thể bắt đầu bằng việc đăng ký đi học tiếng Tàu ở một lớp offline, chọn lớp nào nhiều bạn gái trẻ trẻ, một công đôi việc, vừa có động lực học tập, vừa tìm người yêu (Hint: Ngày xưa anh gặp người yêu anh ở lớp học Ngôn ngữ Kí Hiệu. Là ngôn ngữ dành cho người điếc ý!). Cứ cho là học 3 buổi một tuần cùng với tự học nửa tiếng mỗi ngày đi -> trung bình ra em chỉ mất hơn 1 tiếng mỗi ngày. Sau vài tháng cái căn bản của mình kha khá rồi thì em dành thêm nửa tiếng xem phim Tàu, đọc sách Tàu, viết những bài ngắn ca ngợi Đảng Cộng Sản Việt Nam quang vinh và khẳng định chủ quyền Trường Sa Hoàng Sa bằng tiếng Tàu.

Trong trường hợp em thực sự không đủ thời gian cho cả hai; hoặc như anh, thích nhiều thứ quá, không chỉ Ukulele mà còn Origami rồi viết lách rồi học Tiếng Pháp rồi phát triển sản phẩm riêng, mà công việc full-time + việc gia đình đã gần hết ngày rồi, chỉ còn lại 1-2 tiếng. Thì sao?

Thì em cần xác định rõ mức độ ưu tiên của mình. Hiểu rằng mình chọn làm hay không làm cái gì là do mình chủ động. Hiểu rằng mình bị giới hạn về thời gian. Do vậy:

  • Cái gì mình đã ưu tiên, đã thấy quan trọng, đã dành thời gian ra để làm, thì làm hết mình luôn. Cái hồi anh làm dự án 100-ngày-origami, anh nghiêm tức lắm luôn. Ngoài lúc ngồi gấp, lúc nào anh cũng nghĩ về nó, nghĩ xem ý tưởng của hôm nay và những hôm sau nữa là gì, tìm download sách, đọc về nó, join các cái community về nó, đủ cả.
  • Cái gì mình chưa dành thời gian làm được thì mình xác định rằng đó là đương nhiên, và rằng đó là do mình chủ động chọn như vậy. Vì priority của nó không đủ cao ở thời điểm hiện tại. Mình chọn thế rồi. Và nếu trong tương lai, khi nó trở nên quan trọng hơn, thì ta sẽ cân nhắc lại sau. Chứ giờ thì gạt nó đi, ko trăn trở làm gì cho phí nơron thần kinh. Ví dụ anh đang có một số ý tưởng và anh rất muốn làm side project. Nhất là từ sau đợt đi Hackathon về. Nhưng top priority hiện tại của anh là viết cái sách về Management. Anh cần phải viết xong nó, để đóng gói những gì anh đã học được cho đến giờ – nhất là ở GL, để chia sẻ kinh nghiệm với những người cần, để expose những cái ngu hiện tại của mình ra và hên xui thì sẽ có cao nhân chỉ giáo thêm. Để ít nhất là khi anh 30 tuổi thì có 1 cái gì đó “để lại cho đời”. Cho nên anh không bận tâm hay trăn trở hay dằn vặt gì về việc mình không code được ở thời điểm hiện tại. Code sẽ là mục tiêu của anh về sau. Rất có thể là 2017.

Cuối cùng, nếu em vẫn không xác định nổi là em nên chọn Code hay chọn Tàu về lâu dài, thì em hãy thử lần lượt từng thứ trong những thử-thách ngắn hạn.

Anh suggest em có một Thử-thách 60 ngày code chẳng hạn, và trong 60 ngày đấy chơi hết mình với nó, không bận tâm đến Tàu nữa. (Có gì đâu mà bận tâm, chỉ 2 tháng sau là ta sẽ chơi cả Tàu) Xong sau đó, em chơi tiếp 60 ngày học tiếng Tàu hết mình luôn.

Cách này có mấy cái hay.

  • Một là vì các thử thách có thời gian rõ ràng, nên em sẽ được motivate hơn, và yên tâm hơn là mình không bỏ rơi thằng Tàu cả đời.
  • Hai là nếu em thực sự quyết tâm thì chỉ trong 60 ngày em đã học được khá nhiều rồi! 2 tháng em fully focus vào Code mà không bận tâm gì đến thằng Tàu, chắc chắn sẽ tốt hơn là 6 tháng em nằm trăn trở (và thường sau khi trăn trở quá thì ta lại quay ra xem 9gag cho thanh thản. Thế là hỏng rồi.)
  • Và ba là em sẽ hiểu rõ mình đam mê và phù hợp với lĩnh vực đó đến đâu. Sau một thời gian tập ukulele hàng ngày thì anh đã biết kha khá về nhạc lý cơ bản, biết đủ để quạt chả những bài phổ thông,up vài clip lên youtube, thậm chí lên sân khấu GL trình diễn một màn thảm hoạ -> đạt được hết những challenge đề ra ban đầu. Anh cũng nhận ra là anh không giỏi cái này được, có tập mấy thì cũng chỉ làm được những trò mechanical thôi, không thể “cảm nhận được, nhìn thấy, sờ mó được” từng nốt nhạc giống Tuấn Minh. Và anh chuyển sang rèn luyện những mảng khác. Nhưng vẫn có thể tự hào là cũng “biết” chơi ukulele, có thể chém gió về nhạc cụ và nhạc lý được, và thỉnh thoảng vẫn có thể lôi đàn ra mần.

Tóm cái váy lại:

  • Đừng trăn trở nữa, chọn ra một (hoặc vài thứ) em thích nhất và thấy quan trọng nhất, rồi hành-động thôi
  • Rèn luyện (những) mảng đó mỗi ngày, biến nó thành thói quen
  • Để tăng động lực, em có thể tạo ra nhiều challenge nhỏ có giới hạn thời gian rõ ràng

Mẹo phụ: Public progress của em cho người khác xem, hoặc dùng những service như Beeminder: Nếu em không tập luyện mỗi ngày, nó thu tiền của em. Ví dụ hồi anh làm origami challenge, ngày nào cũng kiếm được chục like trên FB, thích phết. Còn hồi anh học tiếng Pháp trên duolingo, anh dùng beeminder, nếu không học mấy ngày liền là bị trừ tiền. Đợt Tết Nguyên Đán mải chơi xong anh bị phạt mất 5 đô đó. Đau phết.

Hy vọng phần nào giải đáp được câu hỏi của em. Nếu có chi tiết gì khác mà anh chưa biết đến – mà do vậy trả lời bị “trật” – thì bảo anh nhé.

Author: Nguyễn Huy Dũng

Everyday I lead 10+ game development teams, care for my family, write on this blog, and happily improve myself.

Bạn nghĩ gì, xin cứ nói?