Vì sao tôi “chạy theo bằng cấp”?

Mới đây, trên xroom của Funix – đại học trực tuyến – có người hỏi “Bạn học Funix để làm gì?“. Vốn không quan tâm lắm, nhưng sau khi đi tham dự xDay đầu tiên về thì tôi đã trả lời nhanh 1 câu trên đó, và cứ đau đáu muốn viết bài này để nói về một khía cạnh khác – vì sao tôi lại muốn kiếm-cái-bằng.

Tại sao buổi xDay lại khiến tôi muốn “giãi bày”? Ở buổi đó, tôi có gặp 1-2 người khác giống mình, đã đi làm vài năm nhưng giờ lại muốn lấy cái bằng Đại học. Nhưng đông đảo và hung hãn hơn nhiều, là những bạn trẻ mang hình ảnh của chính tôi của 5 năm, 10 năm trước. Những người muốn đi một con đường tắt. Những người thất vọng với cách thức giáo dục truyền thống.

Ngay đầu buổi xDay, tôi được phát cho một tờ A4 có lời bài hát của FPT, lời Funix-ca, lời thề của Mentor và Funix các kiểu. Tôi đã bật cười. À, đây chính là cái văn hóa mà người FPT tự hào đây. Thoạt nhìn nó có cái vẻ gì đó hơi lố bịch, tôi không thể tưởng tượng ra nổi hình ảnh của chính mình phải đứng và hát và hét mấy cái câu đấy như thế nào. “Toàn dân FUNiX đứng đều lên góp sức một ngày. Thề đem xương máu quyết lòng chiến đấu cho tương lai. Mười chín tháng tám, khi sinh viên căm hờn kêu thét. Tiến lên cùng hô: ‘Mau học nhanh đi kiếm tiền thôi…” Nhưng đến khi anh Thành Nam đứng lên bắt nhịp và yêu cầu tất cả mọi người cùng hát, cùng thề; và khi tất cả mọi người thực sự cùng hát, cùng thề; nó một lần nữa nhắc nhở tôi về sức mạnh của tâm lý bầy đàn.

Và sự kết hợp giữa vẻ hào hứng trên khuôn mặt các bạn trẻ cùng với lời hát (vốn lấy từ slogan của Funix) “Mau học nhanh đi kiếm tiền thôi” đã khiến tôi cảm thấy SỢ, và tôi đã luôn nghĩ đến việc phải viết bài này, phải nói câu này: Ừ, học nhanh, kiếm tiền, nhưng đừng-quên-cố-nốt-để-lấy-cái-bằng-đại-học, các bạn nhé.

Tôi đã đi làm hơn 8 năm, có thể nói là đã có thành công nhất định, cuộc sống thoải mái, mà không cần đến bằng đại học. Nếu chỉ đơn giản tiếp tục thăng tiến ở Gameloft, hoặc để nhảy việc ở Việt Nam, làm trong lĩnh vực công nghệ cả đời, chắc tôi cũng sẽ chẳng cần đến bằng cấp làm gì.

Nhưng tôi có mong muốn ra nước ngoài để học tập và làm việc. Và mọi học bổng du học thạc sĩ ngắn hạn đều đòi hỏi một thứ – cái bằng đại học. Mọi thủ tục visa đi làm đều đòi hỏi một thứ – cái bằng đại học. Và tôi vẫn luôn khẳng định, trong đời này, tôi sẽ phải làm giáo dục. Và tôi nghĩ là sẽ không ai mở được một cơ sở Giáo dục nếu bản thân người đó không có bằng đại học. Đấy là từ phía chính tôi.

Từ phía người khác – khi tôi phỏng vấn các ứng viên người nước ngoài muốn vào làm tại Gameloft HAN, có những người tôi cảm thấy khá ưng bụng, nhưng bên HR phản hồi là – trường hợp này khó đấy em ạ. Vì luật mới của Việt Nam yêu cầu là Bằng đại học/thạc sĩ của người xin việc phải GHI RÕ ngành học TRÙNG KHỚP với chức danh và job description của công việc tại Việt Nam, thì mới được cấp work permit. Nên nếu một người có triển vọng làm Producer tốt, nhưng lại có bằng về Giáo dục? Quên đi nha.

Tóm lại, gần đây, tôi phải đối diện với thực tế khắc nghiệt là: Có hàng nghìn cách để có thể sống tốt, làm việc tốt, kiếm tiền tốt, mà chả cần cái bằng. Nhưng nếu muốn dấn thêm 1 bước ra ngoài cái vòng xoáy kiếm tiền đơn giản đấy, muốn mở rộng các khả năng và lựa chọn trong cuộc sống của mình, thì tấm bằng đại học là một vũ khí cần thiết.

Và vì thế tôi đăng ký học Funix, đại học Online. Khi mà tôi vẫn đi làm full time chiếm ít nhất 11 tiếng mỗi ngày. Vẫn muốn – và thực tế là – dành ít nhất 2 tiếng mỗi ngày cho Nam Anh và Vợ Mèo. Mệt đấy, khổ phết.

Nên nếu bạn đang ở lứa tuổi 20, đầy thời gian và nhiệt huyết. Bạn đã học xong 2-3 chứng chỉ Funix, hoặc đã học 1-2 năm ở đại học. Bạn đã đủ lông cánh đi kiếm tiền rồi. Bạn chán học rồi. Bạn muốn quit.

Thì nghĩ cho kỹ nha. Tất nhiên có những người vĩ đại và may mắn được ở vào đúng môi trường và thời thế cần thiết như Bill hay Mark, thì fuck-cái-bằng, nếu bạn cũng thực sự giỏi và hên như thế, tôi không dám can. Nhưng nếu bạn thuộc vào nhóm đa số – có tài nhưng không xuất chúng – thì tôi nghĩ rằng đây vẫn là thời gian tuyệt vời nhất để cố-thêm-một-chút, vừa đi làm vừa học nốt, và cầm lấy một cái bằng Đại học trong tay. Rất có thể bây giờ nó chẳng có ý nghĩa gì quan trọng. Nhưng một ngày nào đó, khi một cơ hội bất ngờ nào đó xuất hiện nhưng lại yêu cầu bắt buộc một tấm bằng, thì bạn đã hoàn toàn sẵn sàng để theo đuổi nó.

Xét cho cùng, nó là một sự đầu tư. Chính bạn phải tự lựa chọn xem bỏ thêm 2-3 năm nữa chăm chỉ học tập để có thể mở rộng cơ hội của mình trong 30-40 năm tới có phải là một sự đầu tư tốt hay không, đối với hoàn cảnh của chính bạn.

Tôi thì nghĩ là có. “Mau học nhanh, đi kiếm tiền thôi!”. Và vẫn vừa làm vừa học để lấy bằng nha!

Author: Nguyễn Huy Dũng

Everyday I lead 10+ game development teams, care for my family, write on this blog, and happily improve myself.

One Reply to “Vì sao tôi “chạy theo bằng cấp”?”

Bạn nghĩ gì, xin cứ nói?